Sunucu yönetiminde veya geliştirme ortamlarında en sık karşılaşılan krizlerden biri “No space left on device” (Diskte boş yer kalmadı) hatasıdır. Doğru araçlarla yapılan düzenli bir Linux disk alanı analizi, hem beklenmedik sistem kesintilerini önler hem de devasa log dosyalarının veya unutulmuş yedeklerin diski kitlemesini engeller. Bu rehberde; dosya sistemi genel durumunu gösteren df, dizin bazlı […]
Linux tabanlı sistemlerde çok kullanıcılı (multi-user) mimarinin en temel direği Linux dosya izinleri ve dosya sahipliği mekanizmasıdır. İster bir web sunucusu barındırın, ister gömülü Linux üzerinde arka plan servisleri çalıştırın; hatalı yapılandırılmış izinler sisteminizi güvenlik açıklarına karşı savunmasız bırakabilir veya servislerin çalışmasını durdurabilir. Bu rehberde; Linux izin mantığını (oktal ve sembolik gösterim), chmod ve chown […]
Linux sistemlerinde veri yedekleme, dağıtım paketleri hazırlama veya birden fazla dosyayı tek bir arşivde toplayıp disk alanından tasarruf etme aşamalarında Linux tar ve gzip araçları standart çözümdür. Linux dünyasında sıklıkla bir arada kullanılan bu iki terim aslında iki farklı görevi temsil eder: Arşivleme ve Sıkıştırma. Bu iki işlem birleştiğinde ortaya Linux ekosisteminin simgesi olan .tar.gz […]
Linux terminalinde internetten dosya indirmek, REST API uç noktalarını test etmek veya ağ üzerinden veri transferi gerçekleştirmek için Linux curl ve wget komutları en yaygın kullanılan iki temel araçtır. Her iki komut da ağ üzerinden veri indirme kabiliyetine sahip olsa da, tasarım amaçları ve kullanım alanları bakımından belirgin farklar taşırlar. Kısaca özetlemek gerekirse; wget bir […]
Linux tabanlı sistemlerde performans sorunlarını tespit etmek, tıkanıklıkları gidermek ve arka planda çalışan servislerin sağlığını denetlemek için Linux süreç yönetimi araçlarına hakim olmak şarttır. Linux çekirdeği (Kernel), sistemde çalışan her görevi bir süreç (process) olarak ele alır ve her sürece benzersiz bir PID (Process ID) atar. Bu rehberde, komut satırında süreçleri listelemek, kaynak tüketimini canlı […]
Linux komut satırında yapılandırılmış metinleri, log dosyalarını veya CSV/tablo formatındaki çıktıları analiz etmek istediğimizde en yetenekli araç Linux awk komutu olur. Adını geliştiricileri Alfred Aho, Peter Weinberger ve Brian Kernighan’ın baş harflerinden alan awk, basit bir komuttan çok tam teşekküllü bir metin işleme ve raporlama programlama dilidir. Bu rehberde, awk komutunun sütun mantığını, filtreleme kurallarını […]
Linux ve Unix sistemlerinde metin akışlarını komut satırından hızlıca dönüştürmek, değiştirmek veya filtrelemek istediğimizde Linux sed komutu devreye girer. Açılımı Stream Editor (Akış Düzenleyici) olan sed, dosyaları interaktif bir metin düzenleyicide (Vim, Nano vb.) açmaya gerek kalmadan, doğrudan akış (pipeline) üzerinden veya doğrudan dosya üzerinde düzenleme yapmanızı sağlar. Bu rehberde, günlük operasyonlarda ve bash betiklerinde […]
Linux işletim sistemlerinde belirli kriterlere (isim, uzantı, dosya boyutu, değiştirilme tarihi vb.) göre arama yapmak istediğimizde en güçlü aracımız Linux find komutu olur. Büyük dizin ağaçlarında hedef dosyayı saniyeler içinde tespit etmeyi ve bulunan dosyalar üzerinde doğrudan işlem yapmayı sağlar. Gelin günlük geliştirme ve sistem yönetimi süreçlerinde en sık ihtiyaç duyulan find komutu kullanım senaryolarına […]
Bazen bilgisayar başında olamayacağımız zamanlar olsun, bilgisayar başında bile olsak sürekli basılması gereken tuş vb. bir ihtiyacımız olabilir. Bu ihtiyacı gidermek için sürekli bilgisayar başında durmak zorunda kalabiliriz. Bu zorundalığı xdotool kullanarak ortadan kaldırabiliriz. Sadece terminal üzerinde 1 satır kod ile belli otomasyonlar çalıştırabiliriz. Kurmak için ubuntu tabanlı linuxlerde şu komutu kullanabilirsiniz; Kurulumu yaptıktan sonra […]
Bazen terminal üzerinde çalışırken belli bir metin kümesi içerisinde bazı anahtar kelimelerle aramalar yapmak ve aradığınız bölümü kolay bir şekilde bulmak istersiniz. Bunun için bize sunulmuş bir komut var. Bu komutun adı grep. Grep sayesinde kolay ve hızlı bir şekilde arama yapabilir ve istediğiniz sonucu görebilirsiniz. Bunun için bazı grep komutlarına göz atalım. Örneğin story.txt […]